السيد الطباطبائي

41

مجموعه رسائل ( فارسى )

كتاب التوحيد حديث هفدهم از باب اول مبنى بر اين كه از امت محمد صلى الله عليه و آله هر كه آلوده به شرك نشود ، بهشتى است هر چند گناهى مثل زنا و شرب خمر مرتكب شود . علامه مجلسى در بيان خود نوشته است : از اخبار چنين برمىآيد كه انكار هر آنچه عقيده به آن واجب است ، خارج شدن از اسلام و وارد شدن در شرك است و توحيدى موجب ورود به بهشت مىباشد كه با چنين انكارهايى توأم نباشد ، پس از اين حديث برنمىآيد كه مخالفان وارد بهشت خواهند شد . استاد طباطبائى در تعليقه نگاشته است : در ميان اخبار برزخ ، چيزى است كه دلالت دارد بر امكان ورود مخالفان غير ناصبى به بهشت ، مثل روايت زيدكناسى . . . . « 1 » حديث نوزدهم از باب سوم در اثبات صانع ، امام صادق عليه السلام فرمود : « خداوند آفريده‌اى كوچك‌تر از پشه ، خلق نكرده و پشه خاكى از آن هم كوچك‌تر است و نوعى ديگر « ولغ » نامندَش از همه ريزتر است و در حيوانى چون فيل عضوى نيست مگر آن كه در همين پشه‌ها هست به اضافه دو بال . » علامه مجلسى در ذيل حديث نوشته است : منظور اثبات قدرت خداوند است كه پديده‌هايى اين چنين خرد و ريز آفريده است و قدرت خدا در آفرينش اين‌گونه موجودات آشكارتر است تا بزرگ‌ترها چنان كه در ميان صنعتگران بشر نيز چنين است ( كه ساختن چيز بزرگ سخت‌تر است ) . استاد علامه طباطبائى در اين‌جا تعليقه‌اى توضيحى دارد و مسئله را از دو زاويه مختلف نگريسته است : اول : از بعد دقت و لطافت كه مخلوق خرد و كوچك مهم‌تر است ؛ دوم : از جهت قدرت و توان ، كه اجزاء كوچك را در كنار هم چيدن و نيروهاى

--> ( 1 ) . همان ، ص 8 . .